Logopedyczne potyczki

diagnoza logopedyczna, terapia, konsultacje...

W co się bawić z dzieckiem? Czyli o wspieraniu mowy

W co się bawić z dzieckiem, czyli o wspieraniu mowy

Poniżej podaję kilka sposobów, jak przemycić użyteczne ćwiczenia wspierające mowę dziecka w postaci zabaw i gier.

Zabawy oddechowe.

  • dmuchanie na bańki mydlane
  • dmuchanie na piórka, lekkie kolorowe pomponiki, watę, styropian.
  • dmuchamy balony.
  • wąchamy kwiatki i rożne zapachy.
  • dmuchanie na wiatraczek (trzeba pokazać dziecku odpowiednia stronę wiatraczka).
  • możemy zrobić tzw. huśtawkę logopedyczna, z pudełka po lodach czy butach, moje dzieci w przedszkolu uwielbiają baletnicę.
  • dmuchanie na serpentyny/grzebienie z bibuły.
  • dmuchanie na statki z łupiny orzecha.
  • Gooollll!!! Dmuchanie przez słomkę na małą lekką piłeczkę (może być ping-pongową). Kto pierwszy strzeli bramkę?
  • dmuchanie do małych pustych buteleczek np. po olejkach do ciast. W ten sposób możemy prawidłowo kierować strumień powietrza.
  • mocne chuchanie na dłonie, na łyżeczkę, do filiżanki, studzenie gorącej zupy. W ten sposób stymulujemy tylną część języka i podniebienie miękkie, niezbędne do prawidłowej realizacji głosek tylnojęzykowych tak jak: k,g, h.
  • śmiejemy się jak mama: hi,hi hi, śmiejemy się jak tata: he,he, he, śmiejemy się jak dzidziuś: hi, hi, hi. Również jest to stymulacja podniebienia miękkiego.
  • Ziewamy jak hipopotam, stymulujemy podniebienie miękkie.
  • dmuchamy na świece, tak, aby nie zgasł płomień. Możemy również dmuchać przez krótka słomkę, wtedy dodatkowo wizualizujemy prawidłowy tor oddechowy.
  • kładziemy dziecko na plecach, dłonie wzdłuż ciała. Kładziemy dziecku na brzuch jego ulubiona zabawkę, w ten sposób pokazujemy prace przepony.

Gimnastyka buzi i języka.

Ćwiczenia warg:

  • otwieramy i zamykamy buzię.
  • wypowiadamy samogłoski.
  • jedziemy wozem strażackim/karetką: eo, ei, ie
  • zasysanie przez słomkę lekkich przedmiotów. Mogą to być np. kwiatki wycięte z papieru dziurkaczem, gwiazdki, rybki, muszelki. Co tylko chcemy.
  • szeroki uśmiech
  • zakrywamy dolna wargę.
  • robimy z warg kanapkę, chowamy wargi.
  • zakrywamy górna wargę.
  • zamieniamy naszą buzię w motor/skuter/wyścigówkę: brrrrr
  • zamieniamy buzię w zmęczonego konika: prrrrrrr
  • zamieniamy buzię w osiołka: io, io
  • przesyłamy całuska.
  • wypuszczamy powietrze z balonika: tssssss.
  • szumimy jak drzewa: szszsz....

Ćwiczenia języka:

  • zamieniamy nasz język w pędzel: malujemy sufit - podniebienie, podłogę - dno jamy ustnej tuz za dolnymi zębami, malujemy ściany - wewnętrzną stronę policzków.
  • kląskamy - jesteśmy konikami.
  • robimy z naszego języka koszyczek - unosimy brzegi języka.
  • zasysamy język do podniebienia - winda.
  • liczymy górne zęby.
  • liczymy dolne zęby.
  • mlaszczemy (stymulacja dorsum, środkowej części języka).
  • udajemy ssanie cukierka.
  • zamieniamy nasz języka w młotek (szybko wypowiadamy dziąsłowe t)
  • ćwiczenia izometryczne języka np. ze szpatułką laryngologiczną.

Co w trawie piszczy? Zabawy usprawniające percepcję słuchową.

Słuch odgrywa bardzo ważną rolę w rozwoju mowy dziecka. Pozwala nam m.in. zachować elementy prozodyczne mowy tak jak: akcent, rytm, intonacja, pauza w wypowiedzi, tempo, barwa głosu. Szczególnie istotne jest sprawdzanie słuchu u naszych pociech w początkowych 3 miesiącach życia. Groźne dla naszych dzieci jest zapalenie ucha środkowego, dlatego też czasami warto zniknąć z pola widzenia dziecka i zdecydowanie stuknąć jakimś przedmiotem, grzechotką. Prawidłową reakcją jest odwrócenie głowy w kierunku dźwięku. Nieprawidłowości w zakresie odbioru dźwięków skutkują często opóźnieniami w rozwoju mowy dziecka, tak w odbieraniu mowy, jak i rozumieniu mowy. Co z kolei może dać swoje odzwierciedlenie w czytaniu i pisaniu. Coraz więcej dzieci ma trudności z odbieraniem dźwięków i ich przetwarzaniem np. wyszukiwanie dźwięku z szumu słuchowego. Specjalistą, który powinien nam pomóc jest surdopedagog, surdologopeda, foniatra, audiolog, logopeda pracujący w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej (z prostej przyczyny do Poradni trafia zdecydowanie więcej specjalistycznego sprzętu, czy testów językowych dofinansowanych np. z Unii Europejskiej, Instytutu Badań Patologii Słuchu itd. Niestety takie testy są często niedostępne dla szarego, zwykłego logopedy lub jest to koszt rzędu kilku tysięcy)

  • wystukiwanie rytmu za pomocą np.młoteczka, klocka.
  • wyklaskiwanie rytmu z ułożeniem ciągu układamy ilustracje dłoni i stóp zadaniem dziecka jest odtworzenie ciągu np. ręka,ręka, stopa ręka.
  • chowanie przedmiotów pod koc, odgadywanie co słyszysz?
  • wspólne śpiewanie rytmicznych piosenek, rymowanek.
  • samodzielne zrobienie tzw. memory słuchowego z pustych butelek po wodzie, które oklejamy i uzupełniamy np. cukrem, grochem, ryżem, kamieniami, wodą itp. Polecam również grę firmy Alexander "Pamięć słuchowa".
  • nieocenione w pracy chyba każdego logopedy sa loteryjki słuchowo obrazkowe jak np. odgłosy przyrody.
  • dzielenie wyrazów na sylaby.
  • zastąpienie określonego słowa klaśnięciem. Zgadnij co powiedziałam? np. zamiast słowa sto klaśniemy. Klaśnięcie - krotka. Co powiedziałam? (stokrotka).
  • co zaczyna się na głoskę b?
  • różnicowanie głoski dźwięcznej i bezdźwięcznej. Co słyszysz b czy p?
  • gdzie słyszysz głoskę? Na początku, w środku czy na końcu wyrazu?
  • wspólne układanie rymów.
  • homonimymy- wyrazy te brzmią tak samo, ale znaczą coś zupełnie innego. Pióro-pióro, zamek-zamek

Sokoli wzrok - zabawy usprawniające percepcję wzrokową.

  • dla małych dzieci czy też dla dzieci z trudnościami wzrokowymi dobrze sprawdzają się kontrastowe obrazki.W tym miejscu musimy dokonać wyboru biało-czarne lub czarno-żółte, czasami sprawdzają się też ilustracje czarno-czerwone.
  • magiczne pudełko- zabawa czuciowo-wzrokowa. Wkładamy do pudełka przedmioty mające rożną fakturę: szorstkie, gładkie, śliskie miękkie. Zadaniem dziecka jest opisanie przedmiotu bez użycia wzroku. Na koniec zabawy wyjmujemy przedmiot i sprawdzamy czego dotykaliśmy.
  • klasyczna pamięć/memo.
  • gra na spostrzegawczość duble.
  • tanagram-układanie wg wzoru.
  • analiza i synteza wzrokowa- układanie pociętych obrazków w całość.
  • gra w domino obrazkowe.
  • szukanie różnic między dwoma obrazkami.
  • mozaiki-w tej zabawie przy okazji ćwiczymy również motorykę małą.
  • wzory i obrazki rozwijające percepcję wzrokową. M. Frostig, D. Horne. Różne poziomy trudności.
  • rewelacyjna seria książeczek mamoko.
  • układanie sekwencji przy pomocy farb i paluszków. Moczymy 2 lub trzy paluszki w farbie, rodzic "maluje" sekwencje, zadaniem dziecka jest odtworzenie sekwencji.
  • ćwiczenie przez analogię np. duży mały, mniejszy jaki teraz?
  • wykluczanie ze zbioru, co nie pasuje?

Ja dziesięć palców mam - usprawnianie motoryki małej.

  • zabawy paluszkowe, znana od dawien dawna "Tu sroczka kaszkę ważyła". W tym miejscu polecam K. Sąsiadek, Zabawy paluszkowe oraz M. Barańska, Paluszkami tak i siak.
  • zabawy z plasteliną, modeliną, masą solną, piankowa masa plastyczna.
  • zabawy rączkami w kisielu.
  • zabawy z różnymi fakturami piasek, gazeta, kasztany, groch, ryż, fasola, makaron.
  • wycinanie za pomocą nożyczek.
  • zgniatanie gazet.
  • zgniatanie folii bąbelkowej.
  • wyklejanie konturu np. z bibuły, plasteliny czy kaszy.
  • wydzieranki.
  • nawlekanie korali z kolorowego makaronu.
  • zabawy typu sznurki i dziurki.
  • ścieżki grafomotoryczne.
  • ćwiczenia grafomotoryczne np. Tymichova, Ćwiczenia grafomotoryczne rozwijające sprawność ruchową ręki i koordynację wzrokowo-ruchową.
  • zabawy konstrukcyjne np. układanie klocków.
  • przepychanki z młoteczkiem.
  • gra stuku puku.
  • rysowanie oburącz.
  • malowanie rękoma i stopami na dużej kartce papieru.
  • przesypywanie/przelewanie z kubeczka do kubeczka.
  • rysowanie kształtów na podstawie szablonu.

Skakać, biegać, tańczyć - motoryka duża.

  • pokazywanie części ciała na sobie, na osobie dorosłej, na lali, na misiu.
  • rzucanie i łapanie piłki.
  • chodzenie po krawężniku-utrzymywanie równowagi.
  • skakanie na jednej nodze.
  • naprzemienne ruchy rąk np. chodzenie po drabince na placu zabaw.
  • skrzyżne ruchy ciała np. dotknij prawą ręką lewego ucha.
  • napinanie i rozluźnianie rożnych mięśni np. uda.
  • gra w kręgle.
  • pisanie wzorów w powietrzu.
  • pisanie wzorów/liter na plecach.
  • pisanie na piasku.

Zabawy z maluszkiem na podłodze